Vraag

Op menig website van Nederlandse makelaars in Spanje is volgende stuk tekst te lezen: .. “De Spaanse erfrechtsituatie. Als Nederlander met bezittingen in Spanje krijgt u te maken met het Spaanse erfrecht die wezenlijk anders is dan de Nederlandse. Een apart Spaans testament voor uw Spaanse bezittingen wordt dan ook aangeraden. Informatie hierover kunt u het beste inwinnen bij Nederlandse juristen/advocaten in Spaans recht.” .. is dit ook, juridisch gezien, waar?

Antwoord

Het antwoord luidt: Neen.

Nederlanders kunnen en moeten altijd kiezen voor Nederlands erfrecht. Het internationaal erfrecht, onder andere neergelegd in het Haags Erfrechtverdrag 1989, (overigens door Nederland als enige verdragsland aangenomen en bekrachtigd in 1996) bepaalt concreet wanneer een Nederlander bij overlijden valt onder het Spaanse erfrecht. Vreemd genoeg ben ik op nog geen enkele website van een Nederlandse makelaar of gestor, een verwijzing tegengekomen naar dit juist voor Nederlanders belangrijke verdrag. Dit zal zeker te maken hebben met een gebrek aan gedegen kennis van het (internationaal) erfrecht. Alleen in die situatie dat men langer dan 5 jaren in Nederland is uitgeschreven en zonder testament (naar Nederlands erfrecht) in Spanje woont, dan is, bij overlijden, Spaans erfrecht geldend. Door een rechtskeuze voor Nederlands recht op te nemen in het testament, vermijdt men de onwenselijke situatie van vererving en afwikkeling van de nalatenschap naar Spaans erfrecht.

Spanje kent geen langstlevende-bescherming, zoals Nederland biedt. De langstlevende moet direct afrekenen met de kinderen-erfgenamen, daar waar volgens Nederlands erfrecht de kinderen-erfgenamen een niet-opeisbare vordering in geld (ter grootte van hun erfdeel) hebben op de langstlevende echtgenoot. Deze wettelijke verdeling naar Nederlands erfrecht moet uitdrukkelijk in het testament worden opgenomen en geldt bij een huwelijkssituatie met minimaal één kind (al dan niet uit het huidige huwelijk).

Overigens bestaan er uiteraard nog andere langstlevende-testamentvormen die perfect kunnen aansluiten op de persoonlijke situatie. En dat tegelijkertijd, niet geheel onbelangrijk, grote besparingen oplevert bij de Spaanse successierechten.

Belangrijk is in ieder geval het enige juiste advies: Een testament naar Nederlands recht geldt voor alle bezittingen in en buiten Spanje (of in en buiten Nederland). Spaans erfrecht is in principe nooit toepasselijk. Spaanse successierechten evenwel. Kortom, de ongefundeerde beweringen, van makelaars, gestor, en andere begeleiders, dat men automatisch te maken krijgt met Spaans erfrecht en dat men als Nederlander een apart Spaans testament (naar Spaans erfrecht) moet hebben voor de Spaanse bezittingen, zijn volkomen ongegrond en onjuist, en wordt, in ieder geval, door Nederlandse erfrechtspecialisten juist afgeraden.

Het is in Spanje helaas gebruikelijk dat voornamelijk de Nederlandse makelaars op hun website ook pretenderen de aspirant-koper terloops te kunnen informeren over een complex rechtsgebied als het erfrecht, met daaraan gerelateerd testamenten, successierechten. Menig makelaar ontbeert de kennis uit te kunnen leggen dat dit twee verschillende begrippen zijn erfrecht en successierecht.

Ons dringend advies is altijd om voor dit soort juridische vragen contact op te nemen met een ter zake kundige en gespecialiseerde jurist. De makelaar die ook erfrecht-adviezen geeft .. een verstandige cliënt van ons vond dit zeer vreemd overkomen en gaf het volgende treffende voorbeeld: " het was alsof ik bij de tandarts was en hij de opmerking maakte: ´wanneer u de volgende keer komt voor de wortelkanaalbehandeling, dan kan ik ook tegelijk u oog laseren, zodat u geen bril meer hoeft te dragen.´.."

mr. Samuel C.R. Totays FLORES Juridisch Advies