Spaanse testamenten ondertekend door Nederlanders
Sinds september 2009 kunnen Nederlanders met bezittingen in Spanje gebruik maken van de unieke dienst: de gratis Quickscan op Nederlandse én Spaanse testamenten. Door een beoordeling op bestaande testamenten wordt inzicht gegeven wat er gebeurt met de woning(en) en/of de bankrekening(en) als men komt te overlijden, en volgens welk erfrechtstelsel de nalatenschap wordt afgewikkeld.

Een groot aantal Nederlanders heeft in het verleden incorrecte en/of onvolledige testamenten in Spanje ondertekend. Veelal is dat het standaardtestament, uit de la van de Spaanse notaris getrokken, bestaande uit drie of vier beperkte clausules.

Acht op de tien Nederlanders heeft hier in Spanje een dergelijk testament ondertekend. Met een soort van clausule voor Nederlands recht, maar waarvan de inhoud overduidelijk Spaans erfrecht is, met alle nadelige gevolgen van dien voor alle betrokkenen.

Kort gezegd komt de erfstelling, van zo´n Spaanse standaardtestamentje, erop neer dat de echtgenoot/echtgenote benoemd wordt als enige erfgenaam, en plaatsvervullende (!) erfgenamen zijn daarna de kinderen en, - nog erger- in sommige gevallen ook nog samen met de stiefkinderen, wanneer er sprake is van een tweede huwelijk, waarvan beide echtgenoten met kinderen uit het eerder huwelijk. Het onbedoelde juridisch gevolg is vérstrekkend: een stille onterving van de ´eigen´ kinderen, immers zij zijn wel degelijk de wettelijke erfgenamen. Men wordt vaak ook in de waan gelaten dat dit een tweetrapsmaking op de langstlevende is. Helaas, dit type lijkt inhoudelijk helemaal niet op het Nederlandse Tweetrapstestament. Ook ontbreekt vaak een uitsluitingsclausule en een clausule met de benoeming van een executeur. Een testament zonder executeur, met de wettelijke voorwaarden gesteld aan dit executeurschap, is géén volwaardig testament. Tenslotte bereikt men met dit Spaans testament op geen enkele wijze de beoogde erfbelastingbesparing.

Deze groep Nederlanders is destijds geholpen door begeleiders (niet-juristen) zoals de makelaar, de gestor, de vertaler of iemand die dit zelfs alles-onder-één-dak (!) is. Ongetwijfeld deskundig op hun eigen vakgebied, doch niet met de noodzakelijke juridische achtergrond en helaas ook niet gehinderd door (gebrek aan) enige kennis van het erfrecht om testamenten ´erbij te doen´. Het kan overigens nog erger: daar waar dergelijke begeleiders ook nalatenschappen ´doen´. Een nog complexere specialisme, dat niet alleen erfrechtelijke, maar ook fiscale kennis vereist.

Wat belangrijk is om voor ogen te houden is dat het erfrecht één van de meest complexe rechtsgebieden is, en het vereist daarom grondige juridische kennis van het Nederlandse erfrecht, maar ook van de Spaanse (fiscale) wetgeving, om adequaat te kunnen adviseren op het gebied van testamenten, met name hier in Spanje.

Een begeleider moet u helder en uitvoerig kunnen informeren over typisch erfrechtelijke begrippen zoals: wettelijk/testamentair erfrecht, uitsluitingsclausule, wilsrechten, rechtskeuze, verschil legataris/legitimaris, fidei commis de residuo, etc. Men moet u kunnen uitleggen waarom een Nederlander met bezit in Spanje en/of in Nederland altijd moet kiezen voor één testament met rechtskeuze voor Nederlands recht, en welke inhoudelijk relevante clausules een testament minimaal moet bevatten.

Gelukkig kunt u, ook hier in Spanje, en wél met een gerust hart, deskundig advies over erfrecht & testamenten inroepen bij bijv. FLORES Juridisch Advies, met gebleken grondige en up-to-date kennis van de erfrechtelijke begrippen/systemen, en het successiestelsel in Spanje. FLORES Juridisch Advies werkt samen met een vaste Nederlandse en Spaanse notaris om tot een juiste maatwerktestament te komen.

Enkele belangrijke suggesties tot slot:
• Laat nóóit een bestaand Nederlands testament vertalen naar het Spaans
• Maak nóóit een Spaans (erfrecht) testament speciaal voor (tweede) Spaanse woning
• Maak nóóit een Spaans (erfrecht) testament naast een bestaand Nederlands testament
• Bij twee (Spaanse én Nederlandse) testamenten > altijd herroepen door nieuw testament naar Nederlands erfrecht > dit voorkomt problemen bij afwikkeling nalatenschap (in Spanje én NL)
• Laat u altijd adviseren door een Nederlandse jurist/erfrechtspecialist, die tevens (nauw) samenwerkt met een deskundige Nederlandse notaris.